ekim-2012-bebek-7-resim-1Bebeklerini sağlıklı olarak kucaklarına alan anne-babaların bir sonraki hedefi, onların dudaklarından dökülecek ilk heceleri duymak oluyor. Kimi zaman geciken bu durum, ailelerin endişelenmesine yol açıyor.

İlk önce anne mi diyecek yoksa baba mı, hayır hayır babaanne diyecek! Aman bir an önce konuşsun da başka bir şey istemiyorum!’ Küçük bir çocuğun bulunduğu birçok evde duymaya aşina olduğumuz bu sözler artık evinizde de söylenmeye başladıysa, bu sizin de onlardan biri olduğunuzu gösteriyor: ‘Çocuğu konuşmadığı için endişelenen ebeveynler grubu.’
Uzmanlar gecikmiş konuşmayı, bir çocuğun yaşıtlarıyla benzer konuşma becerilerini sağlayamaması olarak tanımlıyor. Beklentilerin aksine yaşıyla uyumlu olarak konuşmaması ‘konuşma bozukluğu’ veya ‘gelişimsel dil gecikmesi’ olabiliyor. Herhangi bir organa bağlı olarak konuşmada bozukluk olmasına ‘organik konuşma bozukluğu’, herhangi bir organda bozukluk olmadan ortaya çıkan duruma yani psikolojik temelli bozukluğa ise ‘işlevsel konuşma bozukluğu’ deniliyor.


Dil, ailede öğreniliyor
Konuşmayı öğrenmek her çocukta farklılık gösteriyor. Bu noktada çevresel ve sosyal faktörler de önem taşıyor. Bir başka deyişle; ailenin çocuğa sunduğu yaşam, çocukla etkileşim biçimleri, dilsel ortam ve bireyin kendi geliştirdiği öğrenme stratejileri bu farklılığı ortaya çıkartabiliyor. Bunun dışında kalan farklar ise genellikle tıbbi nedenlere dayanıyor. Bazı çocuklar dili yavaş öğrenirken, bazıları zorluk çekiyor. Kimi çocukların sözcük dağarcığı ise oldukça sınırlı kalıyor; iki yaşına geldiği halde 3-4 sözcükten fazla kullanamıyor. Kimilerinin sözcük dağarcıkları yeterli sanılsa da konuşurken sözcük bulmada zorlandıkları görülüyor. Bazen sözcüklere gereken ekleri yerleştiremiyor ya da uygun cümleler halinde sıralayamıyorlar. Kimilerinin konuşmalarını ise anne-babaları dışında kimse anlayamıyor.

Aylara göre konuşma aktiviteleri
Her bebek 3-6 aylık oluncaya kadar anlamsız sesler çıkartabiliyor. Ancak bu durum işitme kaybı olmadığını göstermiyor. Öte yandan sağlıklı doğan her bebeğe mutlaka işitme taraması yapılması gerekiyor. Altıncı aydan itibaren bebeklerin ve çocukların göstermesi beklenen konuşmaya yönelik birtakım aktiviteler bulunuyor. Bunlar şöyle sıralanıyor:
■ 6-12 aylık bebeğin ‘ba ba ba’, ‘ma ma ma’ gibi anlamlı sesler çıkarmaya başlaması
■ 12 aylık bebeğin ‘evet’, ‘hayır’ gibi komutları anlaması, ismiyle çağrıldığında bakması
■ 12-16 ay arasında ‘dede’, ‘baba’ gibi anlamlı 1-2 kelimesi olması
■ 24. ay tamamlandığında 5-10 kelimeli bir kelime dağarcığı gelişmiş oluşması
■ 24-36 ay arasında ‘bu ne?’, ‘top nerede?’, ‘ben kimim?’ gibi soruları anlayarak, anlamlı cevap veriyor olması
■ 24-36 ay arasında iki veya üç kelimeli cümleler kurabilmesi
■ 36. aydan sonra kullandığı kelimelerin yabancılar tarafından anlaşılması
■ 4-5 yaşında basit bir olayı anlatabilmesi
■ 7 yaşında karmaşık bir olayı anlatabiliyor olması

Neler geç konuşmaya neden oluyor?
● Ailesel ve gelişimsel dil gecikmesi
● Prematüre doğum veya büyümegelişme geriliği
● İki dil konuşulması ya da sağ el-sol el kullanılması gibi çatışma yaratan durumlar
● İşitme kayıpları, işitmenin algılanmasındaki bozukluklar
● Dil bağı, yarık damak-dudak gibi ağız içi problemleri
● Otizm ve zeka geriliği yapan hastalıklar
● Psikososyal uyaran eksikliği
● Çocuğa özel ilgi göstermek ve konuşma fırsatı verilmemesi

Sorunun çözümü erken tanıda
Erken tanı çocuğun akranlarıyla arasında eksikliği kapatmaya yardımcı oluyor. Çocuğun 36 aylık olduğu halde hiç konuşmuyor olması, yaşıtlarıyla arayı kapatamama yönünde risk taşıdığını gösteriyor. Bu durumdaki çocuklar iki grupta inceleniyor. Birinci gruptaki çocuklar zaman içerisinde, özellikle de 3 yaş civarında akranlarıyla arayı kapatıyorlar. Bu çocukların konuşma zorluğu çekmeleri nedeniyle sık sık jest kullandıkları gözleniyor. Sözcük dağarcıkları sınırlı olan bu çocuklar, iletişimi başlatma konusunda çekingen olsalar da bir başkası tarafından başlatılan konuşmayı rahatlıkla sürdürebiliyorlar.
İkinci grupta yer alan çocuklar ise arayı kapatmadığı gibi, geleceğe yönelik dil bozukluğu riski de taşıyorlar. 0-3 yaş döneminde daha az jest kullanan bu çocukların sözcük dağarcıkları oldukça sınırlı oluyor ya da hiç konuşmuyorlar. İletişimi başlatmada ve sürdürmede çekingen davranıyorlar. Bu evreleri atlatan çocuklarda konuşmaya başlamanın ardından sıkça dilbilgisi hataları görülüyor.

Konuşma bozukluğunun erken tanısı birden çok uzmanlık dalını ilgilendiriyor. Bu konuda gerek tıbbi gerekse eğitsel değerlendirme yapılıyor. Dil ve konuşma açısından temel tanı ve terapi uzmanı, dil ve konuşma terapisti oluyor. Özellikle 0-3 yaş döneminde görülen konuşma bozukluğunun giderilmesinde aile eğitiminin ön planda tutulması ise büyük önem taşıyor.

Ayşegül Uyanık ÖRNEKAL

Formsante Dergisi Ekim 2012 Sayısı, Bebek Eki

Paylaşmak ister misin?:

Deli.cio.us    Digg    reddit    Facebook    StumbleUpon    Newsvine

Add this to your website
UYARI: Bu siteye yazılan her türlü yorum kamuya açık bilgi haline gelecek ve diğer okuyucular tarafından görülecektir. Her nekadar editörlerimiz yapılan yorumları kontrol etse de, gözden kaçmış yorumlar olabilir. Bu nedenle bilgileri paylaşırken ilaç ve firma isimleri vermemeli, hakaret içeren yorumlar yazmamalısınız. Yorumlardan dolayı ortaya çıkabilecek sorunlardan, yorumu yapan kullanıcı sorumludur. Yorum yapan herkes bu kuralları okumuş ve hukuki sorumlulukları kabul etmiş sayılır.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

  • Kasım 2016
  • Anket

formsante-kapak-buton-kasim2016

anket

FORMSANTE ONLINE ABONELİK

formsante-online-abone

GALERİ 

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/784387agustos_2009.jpg

Yerçekimine karşı koyan muhteşem dekoltelerin sırları

Karın ve kalça bölgesini sıkı egzersiz yaparak şekillendirebiliyoruz oysa göğüs bölgesinde estetik yaptırmadan zamanı geri çevirmek o kadar kolay değil. En iyisi ise yerçekimine yenilmeden önce önlem almak.GÖĞÜSLERDE MEYDANA GELEN Devamı

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/505765aralik_2009.jpg

Önce koklayın sonra yiyin kilo almayın

Uzmanlara göre, besinleri koklayarak açlığı bir ölçüde tatmin etmek mümkünKilonuza istikrar kazandırmak ya da aşırı kilo alımının psikolojik sebeplerini düzene koymak istiyorsanız, bir de koku diyeti reçetemizi deneyin.İnsanın ruhsal durumunu Devamı

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/757036ekim_2009.jpg

Estetikte son trendler

Estetik cerrahi dünyasından her geçen gün yeni ve güzel bir haber geliyor; artık operasyonlar daha kolay ve acısız, iyileşme süreleri kısa, sonuçlar ise son derece doğal. Biz de, en yeni Devamı

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/160541eylul_2009.jpg

Mikroplar atağa geçmeden önleminizi alın!

Bağışıklık sisteminizi güçlendirecek 9 öneriEylül ayının gelişiyle birlikte nezle ve grip sezonu da resmi olarak açılmış oldu. Üstelik bu yıl başka bir bela daha kapımızda: Domuz gribi! Hastalıklara bir gol Devamı

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/454333haziran_2009.jpg

Geç kalmadınız! Hızlı sonuç veren estetikler

En yakın arkadaşınız 10 yaş genç ve 10 kilo daha az görünmesine rağmen, estetik yaptırmadığına yemin ediyorsa ona inanabilirsiniz. Çünkü estetik kategorisine sokulması zor yeni operasyonların işlem süreleri kısa, etkileri Devamı

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/243715mart_2009.jpg

10 doğal yöntemle sonsuz gençliği yakalayın

Sonsuz gençliği yakalamak için ne ilaçlara, ne de mucizelere ihtiyacınız var. Çünkü uzmanlara göre; doğal kürler de vücudumuzun uzun yıllar tepeden tırnağa genç kalmasını sağlayabiliyor.Hemen hepimizin imrenerek izledikleri bazı kadınlar Devamı

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/522896mayis_2009.jpg

Tepeden tırnağa ne kadar hijyene ihtiyacımız var?

Sağlıklı bir yaşamın ilk koşulu hiç kuşkusuz vücudumuzu tepeden tırnağa temiz tutmak. Sahi, vücut hijyeninde dikkat etmemiz gereken kuralları biliyor muyuz, yoksa bir şeyleri yanlış yapıyor olabilir miyiz? İşte yanıtları...YÜZ Devamı

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/681654nisan_2010.jpg

3 haftada 3 kilo verin!

Fazla kilolara veda etmek için diyet yapmak şart. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi’nden Beslenme ve Diyet Uzmanı İpek Cirit’in hazırladığı bir haftalık örnek diyet programıyla 3 haftada 3 kilo verebilirsiniz. Bu diyeti Devamı

http://formsante.com.tr/components/com_gk3_photoslide/thumbs_big/968564temmuz_2009.jpg

Saçlarınız güneşle dost olsun

Bir yandan güneş ve denizin keyfini çıkarırken bir yandan da güzel ve bakımlı saçlara sahip olmak ister misiniz? Güzel yaz günlerinin izlerini, yıpranmış saçlarınızda görmek istemiyorsanız önerilerimize bir göz atın.Yaz Devamı

HABER BAŞLIKLARI

Son Yorumlar

dblogoDiğer Doğan Burda Siteleri: Atlas | Auto Show | Blue Jean | Burda | Capital | CHIP Online | Ekonomist | Elele | Elle | Elle Decor | eMecmua | Ev Bahçe | Evim | Formsanté | Güncel Hukuk | Hafta Sonu | Hello | Hey Girl | İstanbul Life | Level | Lezzet - Yemek Tarifleri | Maison Française | Pc Net | Seninle | Tempo | Yacht Türkiye